English
Mesane hastalıkları için başvurulması gereken tek uzmanlık dalı ürolojidir. Mesane, idrar kanalları ve boşaltım sisteminin işleyişiyle ilgili tüm şikayetlerde, tanı ve tedavi süreçlerini yöneten yetkili hekim üroloji uzmanıdır. İdrar yollarındaki yapısal değişikliklerden enfeksiyonlara, işlevsel bozukluklardan tümöral süreçlere kadar uzanan geniş bir yelpazede, modern tıbbın sağladığı güncel yaklaşımlarla çözüm sunulur. Sağlık geçmişinizi detaylıca değerlendirecek, en doğru tetkikleri planlayarak yaşam kalitenizi artıracak kişi ürologdur. Mesane ile ilgili herhangi bir şüpheniz varsa, doğrudan üroloji kliniğine müracaat ederek profesyonel destek alabilir ve tedavi yolculuğunuzu başlatabilirsiniz.
İdrarda Kan Görülmesi ve Kanser Şüphesinde Hangi Doktora Gidilir?
İdrarda kan fark edildiğinde vakit kaybetmeden üroloji kliniğine başvurmak gerekir. İdrarın rengi çay, kahve veya kola rengine dönebilir. Bazen de gözle görülmese bile yapılan hastane tahlillerinde mikroskobik kan hücreleri saptanabilir. İdrarda görülen tek bir damla kan bile önemsenmelidir. Şikayetlerin altında basit bir enfeksiyon olabileceği gibi erken teşhisi hayati önem taşıyan mesane tümörleri de yatıyor olabilir. Hasta psikolojisini yakından ilgilendiren bu süreçte üroloji hekimi en büyük yol göstericidir.
Üroloji kliniğinde, kanamanın nedenini anlamak için çeşitli testler istenir. Sıklıkla başvurulan tetkikler şunlardır:
- İdrar tahlili
- İdrar kültürü
- İdrar sitolojisi
- Ultrasonografi
- Tomografi
Şüpheli bir durum görülürse, idrar yolundan girilerek mesanenin içinin küçük bir kamerayla incelendiği sistoskopi işlemine başvurulur. Gerekli görülürse doku örneği alınabilir. Tümör saptanması halinde hastalığın evresine göre farklı yöntemler planlanır. Kanser mesane kaslarına ilerlemediyse kapalı ameliyatla tümörlü dokuların temizlenmesi hedeflenir. Daha derin tabakalara ulaştığı durumlarda mesanenin alınması gündeme gelebilir. Hastanın durumuna uygun seçenekler değerlendirilir.
Geçmeyen İdrar Yolu Enfeksiyonu ve Kronik Ağrıda Hangi Bölüme Gidilir?
Alt karın bölgesinde ağrı veya baskı hissi varsa ve kişi gece gündüz idrara çıkma ihtiyacı duyuyorsa gidilecek yer üroloji bölümüdür. Toplumda bu belirtiler sıklıkla üşütme ya da inatçı bir idrar yolu enfeksiyonu sanılır. Aylar süren şikayetlerde, defalarca antibiyotik kullanılmasına ve idrar testlerinin tamamen temiz gelmesine rağmen ağrıların devam etmesi durumunda akla interstisyel sistit, yani ağrılı mesane sendromu gelmelidir.
Bu sendromda mesanenin iç yüzeyindeki koruyucu mukoza tabakası zarar görmüş olabilir. Üroloji hekimi, taş veya diğer hastalıkları ekarte ettikten sonra tanıyı koyar. Tedavi sürecinde faydalanılan adımlar şunlardır:
- Diyet düzenlemeleri
- Pelvik taban egzersizleri
- Ağızdan alınan ilaçlar
- Mesane içi ilaç uygulamaları
- Mesane pili
- Mesane botoksu
Tedavide öncelikle beslenme alışkanlıklarının değiştirilmesi önerilir. Bu önlemlerin yetersiz kaldığı noktalarda, mesane içerisine sondayla onarıcı sıvılar verilerek koruyucu tabakanın desteklenmesi sağlanabilir. Tüm adımlar hastanın konforunu artırmayı amaçlar.
Aşırı Aktif Mesane ve Kronik İdrar Kaçırmada Hangi Uzmana Gidilir?
Tuvalete gitme sayısında belirgin bir artış varsa, aniden bastıran sıkışma hissi yaşanıyorsa veya yetişemeden çamaşıra idrar kaçırma görülüyorsa üroloji uzmanından randevu alınmalıdır. Bu şikayetler, hastaların evden çıkmaktan çekinmesine bile sebep olabilir. Durum genellikle aşırı aktif mesane sendromundan kaynaklanır. Mesane kası, kontrol dışında istemsiz kasılmalar yaparak aniden boşalma isteği duymaya zemin hazırlar. Hastaların gece uykularını da sık sık bölmesi nedeniyle kronik yorgunluğa sebep olan bu sendrom, hayat kalitesini önemli ölçüde düşürebilmektedir.
Tanı aşamasında hastadan sıvı alımını kaydettiği bir işeme günlüğü tutması istenebilir. Ürodinami ve üroflowmetri testleri ile mesanenin idrar tutma kapasitesi ve basınç dengeleri değerlendirilir. Yönetimde başvurulan yöntemler şunlardır:
- Sıvı tüketimi kontrolü
- Kafein alımının kısıtlanması
- Pelvik kas egzersizleri
- İlaç tedavileri
Ağızdan alınan ilaçlar istenen rahatlamayı sağlamazsa daha ileri yöntemlere başvurulabilir. Mesane kasına uygulanan botoks enjeksiyonu, istemsiz kasılmaları hafifleterek rahatlama sağlayabilir. Mesane pili tedavisi ise sinirsel iletimi düzenleyerek mesane fonksiyonlarının normalleşmesine destek olur.
Kadınlarda Vajinal Şişlik ve Mesane Sarkmasında Hangi Doktora Gidilir?
Zorlu normal doğumlar, birden fazla gebelik, yaşın getirdiği doku zayıflıkları veya rahim ameliyatları sonrasında pelvik taban bölgesindeki destek dokuları yıpranabilir. Bu durum mesanenin vajinaya doğru fıtıklaşmasına, yani sarkmasına yol açar. Vajina girişinde ele gelen şişlik, kasık bölgesinde aşağı çekilme hissi veya hareketle birlikte idrar kaçırma gibi bulgular ortaya çıkabilir. Bu şikayetlerde üroloji veya kadın ürolojisi hekimlerine başvurmak daha yönlendiricidir.
Sarkan mesane, idrar yolunu anatomik olarak kıvırarak var olan idrar kaçırma sorununu maskeleyebilir. Ameliyat öncesinde sürpriz yaşamamak adına doğru bir planlama yapmak amacıyla detaylı muayene yapılır. Tedavi yaklaşımını destekleyen öneriler şunlardır:
- Kilo kontrolü
- Ağır kaldırmaktan kaçınma
- Kronik öksürük tedavisi
- Kabızlığı önleme
Cerrahi işlemler genellikle vajinal yoldan yapılır. Gevşemiş dokular onarılarak mesane orijinal anatomik konumuna yükseltilir. Eş zamanlı olarak stres tipi idrar kaçırma sorunu da mevcutsa, idrar kanalını destekleyecek küçük askı ameliyatları sürece eklenebilir. Yapılan onarımlarla şikayetlerin azalması beklenir.
Çocuklarda Alt Islatma ve Omurga Açıklığında Hangi Bölüme Gidilir?
Çocuklarda uykuda veya uyanıkken alt ıslatma sorunları yaşandığında, ya da sık ateşli idrar yolu enfeksiyonları geçirildiğinde başvurulması gereken adres çocuk ürolojisi klinikleridir. Ayrıca spina bifida gibi omurga ve sinir sistemi anormallikleriyle doğan çocukların mesane ve böbrek takibi de bu bölümde yapılır.
Sinir sistemi gelişimini etkileyen rahatsızlıklarda mesane ile idrar tutma kasları uyumlu çalışmayabilir. Nörojen mesane olarak bilinen bu durumda mesane içindeki basınç çok fazla yükselebilir. Artan bu basınç, idrarın böbreklere geri kaçmasına ve böbrek dokusunun zamanla zarar görmesine neden olabilir. Böbrek sağlığını korumak amacıyla başvurulan araçlar şunlardır:
- Ürodinami testleri
- Ultrasonografi
- İdrar kültürleri
- Böbrek fonksiyon testleri
Tehlikeli basıncı düşürmek ve böbrekleri rahatlatmak için aileye mesaneyi düzenli boşaltma işlemi öğretilir. Çeşitli ilaç tedavileriyle desteklenen bu süreç böbreklerin korunmasında temeldir. İlaçların yetersiz kaldığı vakalarda mesane hacmini genişletmeye yönelik cerrahi girişimler de planlanabilir.
Erkeklerde İdrar Yapma Güçlüğü ve Mesane Taşlarında Hangi Doktora Gidilir?
Erkeklerde idrar yaparken zorlanma, idrarın kesik kesik gelmesi, idrar bittikten sonra damlama devam etmesi veya yanma gibi durumlar yaşandığında üroloji bölümüne başvurulmalıdır. Bu belirtiler sıklıkla yaşa bağlı prostat büyümesine veya idrar kesesinde uzun süredir biriken tortuların oluşturduğu taşlara işaret edebilir.
İlerleyen yaşla birlikte büyüyen prostat bezi idrar yolunu daraltabilir. Mesanede tam boşalamayıp bekleyen idrarın içindeki mineraller zamanla kristalleşerek taş oluşumunu tetikler. Büyük boyutlara ulaşabilen mesane taşlarının gelişimine zemin hazırlayan faktörler şunlardır:
- İyi huylu prostat büyümesi
- İdrar kanalı darlıkları
- Mesane kası zayıflıkları
- Yetersiz sıvı tüketimi
Güncel uygulamalarda mesane taşlarının tedavisi için genellikle vücutta kesi yapılmayan, kapalı yöntemler tercih edilir. İdrar yolundan ince aletlerle girilerek taşlar hassas lazer sistemleriyle parçalanır. Aynı cerrahi süreç içerisinde, idrar akışını engelleyen prostat dokusuna yönelik rahatlatıcı lazer tedavileri de eklenebilir. Böylece hastaların kısa süre içinde normal idrar düzenlerine dönmeleri hedeflenir. Mesane sağlığıyla ilgili şüphelerde doğru alana yönelmek iyileşmeye giden yoldaki en önemli adımdır. Unutulmamalıdır ki ürolojik rahatsızlıklar yaşamın her evresinde karşılaşılabilecek, ancak güncel tedavi yöntemleriyle üstesinden gelinebilecek sağlık sorunlarıdır.
1979 Ankara doğumlu Prof. Dr. Berkan Reşorlu, tıp eğitimini 1997-2003 yılları arasında Ankara Üniversitesi’nde, üroloji uzmanlığını ise 2003-2008 yılları arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde tamamlamıştır. Akademik olarak 2013 yılında doçent, 2022 yılında profesör ünvanı almıştır.
Endoskopik taş cerrahisi alanında geniş serili çalışmalara imza atmış, 1 yaş altı çocuklarda uygulanan cerrahileri literatüre kazandırmış, taş skorlama sistemi ve deneysel cerrahi modelleriyle uluslararası alanda kabul görmüştür.
