Ektopik Böbrek: Belirtiler Tanı ve Tedavi

Ektopik böbrek, anne karnındaki oluşum aşamasında organın bel hizasındaki doğal yuvasına ulaşamayarak karın içi veya kasık çevresi gibi farklı bir anatomik bölgede konumlandığı doğumsal bir boşaltım sistemi anomalisidir.

Klinik belirtiler çoğunlukla idrar tahliyesinin güçleşmesiyle ortaya çıkar; alt batında künt ağrı, ateşli enfeksiyon atakları, kanlı idrar, tortu birikimi ve tansiyon dalgalanmaları en önemli bulgular arasında yer alır.

Tanı sürecinde ilk basamak olan ultrasonografik muayene aracılığıyla yerleşim noktası saptanırken, damar ağını ve çalışma oranını ölçmek adına kesitsel radyolojik taramalarla sintigrafik incelemelerden doğrudan yararlanılır.

Ürolojik tedavi protokolleri ise süzme kapasitesine göre belirlenir; yakınması bulunmayan bireylerde periyodik tıbbi izlem yeterli olurken, kanal tıkanıklığı ya da taş varlığında kapalı cerrahi yaklaşımlar güvenle uygulanır.

Ektopik böbrek nedir ve anne karnında nasıl oluşur?

İnsan vücudundaki organların anne karnındaki gelişimi oldukça hareketli bir süreçtir. Böbrekler ilk oluşmaya başladığında bel bölgesinde değil leğen kemiğinin (pelvis) derinliklerinde, kuyruk sokumuna yakın bir noktada yer alır. Gebeliğin beşinci haftası civarında üreter tomurcuğu adı verilen yapı ile böbrek dokusunu oluşturacak hücresel küme bir araya gelerek idrar süzme sisteminin temellerini atar. Bu aşamadan sonra böbrekler, sanki bir asansöre binmiş gibi pelvisten yukarıya, yani bel bölgesindeki normal yuvalarına doğru yavaş yavaş tırmanmaya başlar.

Bu yukarı yönlü göç sırasında yalnızca yer değişimi yaşanmaz; böbrek aynı zamanda kendi ekseni etrafında yaklaşık doksan derecelik bir dönüş hareketi yapar. Başlangıçta karın ön duvarına doğru bakan idrar havuzcuğu, bu dönüş sayesinde iç tarafa, omurgaya doğru yönelir. Gebeliğin dokuzuncu haftasına gelindiğinde böbreklerin bel bölgesindeki yerlerine ulaşması ve otuz altıncı haftaya kadar iç yapılarının olgunlaşması beklenir. İşte bu tırmanış veya dönüş adımlarında bir aksama yaşandığında böbrek yolun bir kısmında duraklar ve ektopik böbrek tablosu meydana gelir.

Anne karnındaki normal böbrek gelişiminde gerçekleşmesi beklenen temel aşamalar şunlardır:

• Pelvis bölgesinde ilk tomurcuklanma
• Bel bölgesine doğru yukarı göç
• Doksan derecelik içe dönüş hareketi
• Geçici damarların kademeli gerilemesi
• Kalıcı böbrek damarlarının oluşumu
• Nefron gelişiminin olgunlaşması

Ektopik böbrek gelişimine neden olan faktörler nelerdir?

Böbreğin anne karnındaki yolculuğunun neden yarıda kaldığı her hastada net olarak saptanamayabilir. Çoğu zaman birden fazla etkenin bir araya gelmesiyle bu göç süreci sekteye uğrar. Gelişim aşamasında idrar kanalını oluşturan tomurcuk ile böbrek dokusu arasındaki hücresel iletişimde yaşanan aksaklıklar, organın yukarı doğru çekilmesini sağlayan sinyalleri zayıflatabilir. Ayrıca böbreğin tırmanışı sırasında önünü kapatan fiziksel veya damarsal engeller de organın bulunduğu seviyede takılı kalmasına yol açabilir.

Özellikle geçici embriyonik kan damarlarının zamanında kaybolmaması, böbreği adeta bir halat gibi aşağıda tutarak yukarı çıkmasını zorlaştırır. Bunun yanı sıra gebelik döneminde maruz kalınan bazı dış etkenler, anne adayının beslenme durumu ve genetik faktörler de gelişim sürecini etkileyebilir. Geniş kapsamlı araştırmalarda, yaklaşık her bin doğumdan birinde bu durumla karşılaşıldığı görülmektedir. Çoğunlukla tek bir böbrek etkilenirken, sol tarafta görülme sıklığı sağ tarafa kıyasla biraz daha fazladır.

Bu doğumsal farklılığın oluşmasında rol oynayabilen başlıca etkenler şunlardır:

• Üreter tomurcuğundaki gelişimsel aksaklıklar
• Geçici embriyonik damarların kaybolmaması
• Gebelikte geçirilen bazı enfeksiyonlar
• Teratojenik kimyasal maddelere maruziyet
• Maternal A vitamini eksikliği
• Folik asit yetersizliği
• Genetik ve sendromik yatkınlıklar

Ektopik böbrek vücutta nerelere yerleşir ve çeşitleri nelerdir?

Böbreğin göç yolculuğunun hangi noktada durduğuna bağlı olarak farklı yerleşim tipleri ortaya çıkar. Normal yerine ulaşamamış bir böbrek, alışılmış böbrek görünümünden biraz daha farklı olabilir. Genellikle boyutları normal böbreğe göre biraz daha küçüktür ve anne karnındaki boğumlu, loblu yapısını doğum sonrasında da koruma eğilimindedir. Ayrıca dönüşünü tamamlayamadığı için idrar havuzcuğu çoğunlukla öne doğru bakar.

Günlük üroloji pratiğinde en sık karşılaşılan tür pelvik böbrektir. Tüm vakaların yarısından fazlasını oluşturan bu durumda böbrek, leğen kemiği boşluğunda, mesanenin hemen yakınında veya kuyruk sokumu kemiğinin önünde kalmıştır. Böbrek aşağıda olduğu için idrarı mesaneye taşıyan üreter kanalı da doğal olarak oldukça kısadır. Biraz daha yukarı çıkabilmiş olanlar kasık hizasında (iliak) veya karın alt bölgesinde (abdominal) yer alır. Çok nadir görülen bir diğer durumda ise böbrek durması gereken yeri aşarak göğüs boşluğuna doğru yükselir. Torasik böbrek adı verilen bu formda organ, diyafram kasındaki bir zayıflık veya fıtık alanından geçerek akciğerlerin arkasındaki bölgeye yerleşir.

Yerleşim yerine göre sınıflandırılan başlıca ektopik böbrek türleri şunlardır:

• Pelvik (sakral) böbrek
• İliak böbrek
• Abdominal böbrek
• Torasik (göğüs içi) böbrek
• Çapraz füzyonlu böbrek
• Çapraz füzyonsuz böbrek

Çapraz ektopik böbrek nedir ve nasıl bir yapı gösterir?

Bazı durumlarda böbreklerden biri yukarı doğru tırmanırken kendi tarafında kalmak yerine vücudun orta hattını geçerek karşı tarafa doğru yönelir. Çapraz ektopi olarak adlandırılan bu tabloda, vücudun bir yanındaki böbrek yuvası boş kalırken, diğer yanda iki böbrek birden bulunur. Karşıya geçen böbrek genellikle normal yerinde duran böbreğin alt kısmına yerleşir. Vakaların büyük çoğunluğunda bu iki organ birbirine temas etmekle kalmaz, dokuları birbirine kaynayarak tek bir büyük organ görünümü alır. Buna füzyonlu çapraz ektopi adı verilir.

İki böbrek dokusu birbiriyle kaynaşmış olsa bile, her ikisinin idrar toplama sistemleri ve idrar kanalları ayrıdır. Karşı tarafa göç etmiş olan böbrekten çıkan üreter kanalı, aşağıya doğru inerken tekrar orta hattı geçer ve mesanede kendi olması gereken taraftaki deliğe açılır. Yani iki böbrek aynı tarafta durmasına rağmen, mesaneye giriş noktaları normal yerlerindedir. Ancak bu uzun ve çapraz yolculuk, idrar kanalının kıvrılmasına ve idrar akışının yavaşlamasına zemin hazırlayabilir.

Tıbbi sınıflamada yer alan çapraz ektopi alt grupları şunlardır:

• Kaynaşmalı (füzyonlu) çapraz ektopi
• Kaynaşmasız (füzyonsuz) çapraz ektopi
• Tek böbrekli (soliter) çapraz ektopi
• Çift taraflı (bilateral) çapraz ektopi

Ektopik böbrek damar yapısı açısından neden farklıdır?

Normal yerine ulaşmış bir böbrek, karın ana atardamarından (aort) çıkan tek bir ana böbrek atardamarı ile beslenir ve kirli kanı tek bir ana toplardamar ile geri gönderir. Oysa göçünü tamamlayamamış bir böbrekte damar ağı oldukça karmaşıktır. Anne karnında böbrek yukarı doğru tırmanırken, bulunduğu her seviyede yakındaki ana damarlardan geçici dallar alarak beslenir. Yukarı çıktıkça üstteki yeni damarlara bağlanır, altta kalan eski damarlar ise kendiliğinden kapanır.

Böbrek pelviste veya kasık hizasında kaldığında, bu geçici damarların kapanma süreci gerçekleşmez. Sonuç olarak organ tek bir kalın damar yerine, çevredeki farklı ana damarlardan çıkan üç veya dört ince atardamar dalı tarafından beslenir. Toplardamar yapısı da benzer şekilde çoklu ve dağınık bir ağ görünümündedir. Bu alışılmışın dışındaki damar yapısı, hem böbreğin kanlanma dengesini etkileyebilir hem de olası bir ameliyat sırasında cerrahın çok dikkatli hareket etmesini gerektirir.

Bu böbrekleri besleyen damarların köken alabildiği başlıca noktalar şunlardır:

• Karın ana atardamarının çatallanma bölgesi
• Ana iliak atardamarlar
• İç iliak (hipogastrik) damarlar
• Dış iliak damarlar
• Orta sakral atardamar
• Karşı taraf böbrek damar ağı

Ektopik böbrek hangi belirtiler ile fark edilir?

Bu yapısal farklılığa sahip olan pek çok kişi, hayatı boyunca herhangi bir şikayet yaşamaz. Çoğu zaman rutin bir sağlık taraması, gebelik takibi ya da karın ağrısı nedeniyle yapılan ultrasonografi sırasında durum tesadüfen öğrenilir. Ancak böbreğin duruş açısının bozuk olması, idrar kanalının kıvrımlı seyretmesi veya damarların idrar yoluna dıştan baskı yapması idrarın rahatça mesaneye inmesini zorlaştırabilir. İdrar böbrek içinde bekledikçe çeşitli şikayetler ortaya çıkmaya başlar.

Leğen kemiği içine yerleşmiş bir böbrek, zaman zaman karın alt bölgesinde elle hissedilen bir dolgunluk veya kitle hissi yaratabilir. Bu durum kadınlarda yumurtalık kistleri veya rahim kaynaklı kitlelerle, her iki cinsiyette ise bağırsak sorunlarıyla veya apandisitle karıştırılabilir. İdrar akışının yavaşlaması ve birikmesi künt karın ağrılarına, kasık sızılarına ya da taş oluştuğunda şiddetli kolik ağrılarına yol açabilir. Ayrıca böbreğin atipik damarlarındaki kan akım direnci, bazı hastalarda genç yaşta başlayan yüksek tansiyonun altında yatan neden olabilir.

Semptom gelişen hastalarda en sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:

• Karın alt bölgesinde tekrarlayan ağrı
• Kasık veya böğür ağrısı
• Sık tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
• İdrarda kan görülmesi (hematüri)
• Karın alt kısmında ele gelen kitle
• İdrar yaparken yanma ve sızlama
• Nedeni açıklanamayan yüksek tansiyon

Ektopik böbrek idrar yollarında hangi ek sorunlara yol açabilir?

Böbreğin farklı bir yerde bulunması, idrarı taşıyan sistemin mekaniğini doğrudan etkiler. Normalde böbrek yukarıda, mesane aşağıda olduğu için idrar yer çekiminin de yardımıyla düz bir hat boyunca kolayca aşağı süzülür. Oysa pelvik veya çapraz yerleşimli bir böbrekte idrar kanalı kıvrımlı olabilir, böbrekten çıkış açısı yüksekte kalabilir veya çoklu damarlardan biri kanalın üzerinden geçerek baskı oluşturabilir. Vakaların yaklaşık üçte birinde böbrek havuzcuğu ile üreter kanalının birleştiği noktada darlık (UPJ darlığı) görülür.

Bunun yanında en sık eşlik eden idrar yolu sorunu vezikoüreteral reflü, yani mesanedeki idrarın böbreğe doğru geri kaçmasıdır. Üreter kanalının mesane duvarına giriş açısının farklı olması ve mesane içindeki tünel yapısının kısa kalması, idrarın tek yönlü akmasını sağlayan kapakçık sistemini zayıflatır. İdrarın geriye kaçması ve böbrek içinde göllenmesi, hem ateşli enfeksiyonlara hem de böbrek taşlarının oluşmasına elverişli bir ortam hazırlar.

İdrar yollarında bu duruma eşlik edebilen başlıca sorunlar şunlardır:

• Vezikoüreteral reflü (idrarın geri kaçışı)
• Üreteropelvik bileşke (UPJ) darlığı
• Hidronefroz (böbrek havuzcuğunun genişlemesi)
• Böbrek ve üreter taşları
• Tekrarlayan piyelonefrit (böbrek iltihabı)
• İdrar akışında durağanlık (staz)

Ektopik böbrek ile birlikte görülebilen doğumsal farklılıklar nelerdir?

Anne karnındaki gelişim sürecinde idrar yolları ile üreme organları birbirine çok yakın dokulardan ve aynı zaman diliminde şekillenir. Bu ortak köken nedeniyle, böbreğin göçünde bir aksama yaşandığında üreme sisteminde veya diğer bazı organlarda da doğumsal farklılıkların görülme ihtimali artar. Bu durum her hastada ek bir sorun olacağı anlamına gelmez; ancak tanı konulduğunda ilgili sistemlerin de gözden geçirilmesi faydalı olur.

Kız çocuklarında rahim ve vajina gelişimini sağlayan yapıların birleşme kusurları veya idrar kanalının mesane yerine farklı bir noktaya açılması (ektopik üreter) görülebilir. İdrar kanalının mesane boynunun altına veya vajinaya açıldığı kız çocuklarında, normal tuvalet alışkanlığı olmasına rağmen iç çamaşırının sürekli ıslak kalması ve damlama şeklinde idrar kaçırma tipik bir bulgudur. Kadınlarda ayrıca pelvik bölgedeki büyük bir böbrek, gebelik sırasında doğum kanalını daraltarak normal doğumu güçleştirebilir ve sezaryen planlamasını gerektirebilir.

Bu tabloya eşlik edebilen başlıca doğumsal farklılıklar şunlardır:

• İnmemiş testis (kriptorşidizm)
• Hipospadias (peygamber sünnetli olma durumu)
• Rahim gelişim farklılıkları (çift rahim vb.)
• Vajinal agenezi veya bölme (septum)
• Ektopik üreter (kanalın farklı yere açılması)
• Doğumsal diyafram fıtıkları
• İskelet ve omurga gelişim farklılıkları
• Doğumsal kalp anomalileri

Ektopik böbrek tanısı için hangi görüntüleme yöntemlerinden yararlanılır?

Ürolojik değerlendirmede ilk adım, ağrısız ve radyasyon içermeyen bir yöntem olan ultrasonografidir. Ultrason sırasında böbreğin bel bölgesindeki normal yerinde görülmemesi üzerine, radyoloji veya üroloji uzmanı probu karın alt bölgesine ve leğen kemiği boşluğuna yönlendirerek böbreğin yerini tespit eder. Ultrasonografi; böbreğin boyutları, doku kalınlığı, havuzcukta genişleme olup olmadığı ve taş varlığı hakkında değerli ilk bilgileri sunar.

Eğer böbrekte taş varsa, kanal darlığı düşünülüyorsa veya bir ameliyat planlanıyorsa daha detaylı bir anatomik haritaya ihtiyaç duyulur. Bu aşamada Çok Kesitli Bilgisayarlı Tomografi Anjiyografi (MDCTA) oldukça yol göstericidir. Bu yöntemle böbreğin çevredeki bağırsak ve ana damarlarla ilişkisi, özellikle de o karmaşık atardamar ve toplardamar dalları ayrıntılı biçimde görüntülenir. Çocuklarda, gençlerde ve radyasyondan kaçınılması gereken durumlarda ise Manyetik Rezonans Ürografi (MRU) tercih edilerek yumuşak dokular ve idrar kanallarının seyri net bir şekilde incelenir.

Tanı ve planlama sürecinde başvurulan başlıca görüntüleme yöntemleri şunlardır:

• Üriner sistem ultrasonografisi (USG)
• Çok kesitli bilgisayarlı tomografi anjiyografi (MDCTA)
• Manyetik rezonans ürografi (MRU)
• İşeme sistoüretrografisi (İSU / VCUG)
• Düşük dozlu taş protokolü tomografisi

Ektopik böbrek kapasitesini ölçmek için hangi nükleer tıp testleri uygulanır?

Ultrason veya tomografi böbreğin nerede durduğunu ve şeklini gösterse de organın kanı ne kadar iyi süzdüğünü veya idrar yolundaki genişlemenin gerçek bir tıkanıklığa bağlı olup olmadığını tek başına açıklayamaz. Tedavi kararını verirken en belirleyici nokta böbreğin fonksiyonel kapasitesidir. Bunun için nükleer tıp bölümünde gerçekleştirilen sintigrafi testlerinden yararlanılır. Bu testlerde damar yoluyla düşük dozlu özel maddeler verilerek böbreğin hücresel düzeydeki çalışması izlenir.

DMSA adı verilen statik sintigrafi, iki böbreğin toplam çalışma yükünü nasıl paylaştığını yüzde olarak ortaya koyar. Örneğin normal böbreğin yüzde yetmiş, farklı yerdeki böbreğin ise yüzde otuz oranında çalıştığı bu testle anlaşılır. Ayrıca geçirilmiş enfeksiyonların böbrek dokusunda iz (skar) bırakıp bırakmadığı da DMSA ile görülür. MAG3 adı verilen dinamik sintigrafi ise böbreğin ürettiği idrarı ne kadar sürede mesaneye boşalttığını ölçer. İdrar söktürücü ilaç eşliğinde yapılan bu çekim, böbrekteki genişlemenin ameliyat gerektiren bir darlıktan mı yoksa sadece yapısal bir bolluktan mı kaynaklandığını ayırt etmeye yardımcı olur.

Fonksiyonel değerlendirmede kullanılan temel nükleer tıp ve üroloji testleri şunlardır:

• Tc-99m DMSA statik böbrek sintigrafisi
• Diüretikli Tc-99m MAG3 dinamik sintigrafi
• DTPA glomerüler filtrasyon sintigrafisi
• Bölünmüş (split) böbrek fonksiyon ölçümü
• Kortikal skar (doku hasarı) taraması

Şikayete yol açmayan ektopik böbrek nasıl takip edilir?

Böbreğinin farklı bir yerde olduğunu öğrenen hastaların ilk aklına gelen soru genellikle ameliyat olup olmayacaklarıdır. Şunu rahatlıkla söylemek gerekir ki böbreğin sadece farklı bir konumda olması ameliyat edilmesini gerektirmez. Böbreğin süzme kapasitesi iyiyse, idrar akışında tıkanıklık yoksa, taş veya geri kaçış saptanmamışsa ve kişinin ağrı ya da enfeksiyon gibi bir şikayeti bulunmuyorsa cerrahi müdahaleye başvurmadan düzenli takip protokolü uygulanır.

Takip sürecinin temel amacı, mevcut böbrek kapasitesini korumak ve ileride gelişebilecek taş, darlık veya tansiyon yüksekliği gibi durumları henüz belirti vermeden erken aşamada yakalamaktır. Bu doğrultuda hastaların belirli aralıklarla üroloji kontrolüne gitmesi önerilir. Kontrollerde basit kan ve idrar testleriyle böbreğin süzme değerlerine bakılır, tansiyon ölçümü yapılır ve ultrasonografi ile böbreğin genel durumu gözden geçirilir. Ayrıca ailesel yatkınlık ihtimaline karşı birinci derece yakınların da ultrason ile kontrol edilmesi yararlı bir yaklaşımdır.

Cerrahi gerektirmeyen durumlarda uygulanan rutin takip adımları şunlardır:

• Yıllık üriner sistem ultrasonografisi
• Kanda kreatinin ve eGFR ölçümü
• Tam idrar tetkiki ve idrar kültürü
• Düzenli kan basıncı (tansiyon) takibi
• Birinci derece aile bireylerinin taranması

Ektopik böbrek taşlarında hangi ürolojik tedaviler uygulanır?

İdrar akışının yavaş olması nedeniyle bu böbreklerde taş oluşumu normal böbreklere göre daha sık görülür. Üstelik böbrek leğen kemiğinin içinde veya karın alt bölgesinde yer aldığı için taş tedavisi özel bir planlama gerektirir. Normal böbrek taşlarında sıkça kullanılan dışarıdan ses dalgalarıyla taş kırma (ESWL) yöntemi, pelvik böbreklerde leğen kemiklerinin ses dalgalarını engellemesi ve kırılan parçaların kıvrımlı kanaldan zor dökülmesi nedeniyle çoğu zaman beklenen etkiyi gösteremez. Benzer şekilde sırttan böbreğe iğneyle girilerek yapılan PNL ameliyatı da böbreğin önünde bağırsakların bulunması sebebiyle yaralanma riski taşır.

Bu nedenlerle iki santimetreden küçük taşlarda öncelikli olarak RIRS (fleksibl üreterorenoskopi) yöntemi tercih edilir. Bu kapalı yöntemde herhangi bir kesi yapılmadan, dış idrar kanalından kıvrılabilir ince bir kamerayla girilerek mesaneden böbreğe ulaşılır ve taş lazer yardımıyla toz haline getirilir. Ancak idrar kanalı kameranın geçişine izin vermeyecek kadar kıvrımlıysa veya taş iki santimetreden büyükse, laparoskopik piyelolitotomi oldukça etkili bir seçenektir. Karından açılan küçük deliklerden girilerek öne bakan böbrek havuzcuğuna doğrudan ulaşılır, taş tek parça halinde çıkarılır ve havuzcuk dikilerek onarılır.

Taş tedavisinde taşın boyutuna ve böbreğin konumuna göre başvurulan yöntemler şunlardır:

• Fleksibl üreterorenoskopi (RIRS) ve lazer litotripsi
• Laparoskopik piyelolitotomi
• Robot yardımlı laparoskopik taş cerrahisi
• Ultrason veya laparoskopi eşliğinde PNL
• İdrar kanalına geçici DJ stent yerleştirilmesi

Ektopik böbrek darlıkları ve idrar kaçışında hangi ameliyatlar yapılır?

Yapılan tetkiklerde böbrek çıkışında darlık (UPJ darlığı) saptanırsa ve bu darlık idrarın boşalmasını engelleyerek böbrek dokusuna zarar vermeye başlamışsa, darlığın cerrahi olarak düzeltilmesi gerekir. Piyeloplasti adı verilen bu onarım ameliyatında dar olan kanal bölümü çıkarılır, eğer kanala dışarıdan baskı yapan bir damar varsa kanal bu damarın ön tarafına alınır ve geniş bir şekilde yeniden böbrek havuzcuğuna dikilir. Ektopik böbrekler dar leğen kemiği boşluğunda yer aldığı ve çok sayıda ince damarla çevrili olduğu için, bu ameliyatlarda laparoskopik veya robotik cerrahi yöntemler büyük avantaj sağlar.

Robotik cerrahinin sunduğu üç boyutlu yakınlaştırılmış görüntü ve bilek gibi dönebilen hassas uçlar, derin pelvik alandaki damarları koruyarak dikiş işleminin rahatça yapılmasına olanak tanır. Eğer sorun mesaneden böbreğe idrar kaçışı (reflü) ise ve hasta sık sık ateşli enfeksiyon geçiriyorsa, üreteral reimplantasyon ameliyatı planlanır. Bu işlemle idrar kanalının mesaneye giriş tüneli yeniden yapılandırılarak idrarın geriye kaçması önlenmeye çalışılır. Çift kanallı böbreklerde ve yanlış yere açılan üreter varlığında ise sağlam kanalla birleştirme veya mesaneye yeniden ağızlaştırma işlemleri uygulanır.

Böbrek yapısını ve idrar akışını korumak amacıyla uygulanan onarıcı ameliyatlar şunlardır:

• Laparoskopik piyeloplasti
• Robot yardımlı piyeloplasti
• Üreteral reimplantasyon (reflü cerrahisi)
• Endoskopik balon dilatasyonu veya endopiyelotomi
• Laparoskopik üreteropiyelostomi
• Üreteroneosistostomi

Ektopik böbrek hangi durumlarda alınır ve böbrek sağlığı nasıl korunur?

Ürolojik tedavilerde öncelikli hedef her fırsatta böbreği onarmak ve vücutta tutmaktır. Ancak bazı hastalar tanı aldığında böbrek uzun yıllar süren tıkanıklık veya enfeksiyonlar nedeniyle işlevini büyük oranda kaybetmiş olabilir. DMSA sintigrafisinde çalışma oranı yüzde on ila on beşin altına düşmüş, dokusu ileri derecede incelmiş bir böbrek; geçmeyen ağrılara, sık tekrarlayan ağır enfeksiyonlara veya ilaçlarla kontrol altına alınamayan yüksek tansiyona yol açıyorsa, karşı taraftaki sağlıklı böbreğin normal çalıştığından emin olunduktan sonra laparoskopik nefrektomi ile alınması gündeme gelir.

Çift toplayıcı sisteme sahip böbreklerde yalnızca üst kısım işlevini yitirmişse, çalışan alt kısım korunarak sadece hasarlı bölümün alındığı parsiyel heminefrektomi uygulanır. Bu ameliyatlar öncesinde tomografi anjiyografi ile damar haritasının çıkarılması, ameliyat sırasında çoklu damarların güvenli bir şekilde kontrol edilmesine yardımcı olur. Ameliyat gerektirmeyen veya tedavisi tamamlanan hastaların ise günlük yaşamlarında böbreklerini koruyacak alışkanlıklar edinmesi uzun vadeli sağlıkları açısından oldukça değerlidir.

Böbrek sağlığını korumak için günlük yaşamda dikkat edilmesi önerilen noktalar şunlardır:

• Gün içinde yeterli miktarda su tüketilmesi
• Yemeklerde aşırı tuz kullanımından kaçınılması
• Bilinçsiz ve sık ağrı kesici kullanılmaması
• İdrarın uzun süre tutulmaması
• İdrar yolu enfeksiyonu belirtilerinde gecikmeden muayene olunması
• Düzenli tansiyon kontrollerinin yapılması
• Üroloji uzmanının önerdiği takip takvimine uyulması

Sıkça sorulan sorular